Đờn ca tài tử là loại hình âm nhạc truyền thống đặc trưng của Nam Bộ, hình thành vào cuối thế kỷ XIX. Đây là nghệ thuật mang tính “tài tử” – tức là người chơi nhạc vì đam mê, không đặt nặng tính chuyên nghiệp sân khấu mà đề cao sự ngẫu hứng, tinh tế và cảm xúc.
Đờn ca tài tử ra đời ở vùng sông nước Nam Bộ, đặc biệt phổ biến tại:
Bạc Liêu
Cần Thơ
Tiền Giang
Long An
Loại hình này chịu ảnh hưởng từ nhạc lễ cung đình Huế và dân ca Nam Bộ, sau đó phát triển thành phong cách riêng – mộc mạc nhưng sâu lắng.
Không gian biểu diễn thường là:
Trên ghe thuyền
Trong nhà vườn
Các buổi sinh hoạt cộng đồng
Năm 2013, Đờn ca tài tử được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Đờn ca tài tử là:
Tiếng lòng của người dân Nam Bộ
Nét sinh hoạt văn hóa cộng đồng đặc trưng
Cầu nối giữa nghệ thuật bác học và dân gian
Nó không chỉ là âm nhạc mà còn thể hiện tính cách con người phương Nam: hào sảng, chân thành và giàu tình cảm.